ROLFMAN

Wat gebeurt er met de mensheid als we al onze technologische, ethische en politieke problemen succesvol oplossen? In Deep Utopia: Life and Meaning in a Solved World (2024) verplaatst de bekende Oxford-filosoof Nick Bostrom de aandacht van existentiële AI-risico's naar een misschien nog wel vreemdere horizon: een wereld waarin schaarste, ziekte, veroudering en fysieke arbeid definitief tot het verleden behoren. De Kernconcepten van het Boek 1. Van 'Ondiepe' naar 'Diepe' Utopie Traditionele toekomstbeelden zijn volgens Bostrom meestal ondiep . Ze richten zich op een betere verdeling van middelen of een socialere maatschappijinrichting, maar de fundamentele menselijke conditie – zoals hard werken, veroudering en de dagelijkse strijd om te overleven – blijft daarin grotendeels overeind. Een diepe utopie daarentegen is een post-instrumentale en post-scarcity wereld. Vrijwel alles wat wij vandaag de dag beschouwen als doelmatig h...

Wanneer een AI-systeem onverwacht gedrag vertoont — zoals een autonoom model dat 'uitbreekt', of veiligheidsfilters die zo op hol slaan dat ze elk nuttig antwoord blokkeren — slaat de paniek in de media al snel toe. Al gauw wordt de suggestie gewekt dat we te maken hebben met een sluimerende, kwaadaardige entiteit die haar eigen plan trekt. Maar wie onder de motorkap kijkt, ziet een heel andere realiteit: geen kwaadaardige intentie, maar pure technische complexiteit en wrijvende systemen. Waarom 'uitbraken' en 'vastlopende filters' ontstaan Moderne AI-architecturen zijn geen magische geesten in een fles, maar gigantische, gelaagde softwareketens waarin miljoenen parameters, externe tools en veiligheidsregels met elkaar concurreren. Als zo'n systeem crasht of buiten zijn kaders treedt, komt dat vrijwel altijd door: Conflicterende instructies (Alignment frictie): Een model krijgt opdrachten mee van de gebruiker, strikte veiligheidsfilters van de ont...

Als Europeaan sta je in een unieke positie. Je leeft in een werelddeel dat dankzij strenge wetgeving (zoals de GDPR en de AI Act) al bewuste kaders stelt, maar waar je tegelijkertijd te maken hebt met een digitale markt die gedomineerd wordt door Amerikaanse en Chinese reuzen. Die regie terugpakken doe je niet door offline te gaan, maar door slimme, soevereine keuzes te maken in je digitale gereedschapskist. Hier is hoe je dat praktisch aanpakt als Europese burger: 1. Omarm Europese en open-source alternatieven Je bent niet verplicht om voor al je digitale taken de grote Amerikaanse tech-monopolies te gebruiken. Europa heeft fantastische, privacy-vriendelijke en open-source alternatieven: AI en taalmodellen: Probeer open-source modellen via Europese of privacy-gerichte platforms, of draai kleinere modellen lokaal op je eigen apparaat als je hardware dat aankan. Software en opslag: Kies voor Europese diensten voor e-mail, cloudopslag en kantoorsoftware (zoals Proton, T...

De oprichting van de Open Secure AI Alliance — een door NVIDIA geïnitieerd bondgenootschap van tientallen techreuzen waaronder Microsoft, Dell, IBM, Cisco en SpaceX — laat zien hoe snel de praktijk de theorie in haalt. Toen onlangs pijnlijk duidelijk werd dat gesloten systemen en strenge veiligheidsfilters tijdens een hack (zoals het incident waarbij een autonoom model uitbrak) juist blokkeren wat beveiligers nodig hebben, sloeg de paniek toe. De les? Als het misgaat, heb je geen afgeschermde API nodig, maar open-source modellen die je op je eigen infrastructuur kunt doorgronden. De paradox: Strategische eenheid tegen de gesloten muur Dit bondgenootschap past exact in het grotere plaatje dat we in deze serie schetsen. Aan de buitenkant concurreren al deze giganten op leven en dood, maar als de fundamenten van de digitale infrastructuur wankelen, sluiten ze de rijen. dus wat doen ze...snel een korte termijn oplossing bedenken Samenwerken uit noodzaak, niet uit idealisme: Deze...

Als we uitzoomen en naar de geschiedenis van de mensheid kijken tot nu toe, dan zie je één rode draad: de mens heeft zich altijd ontwikkeld via opeenvolgende revoluties waarin we telkens op een harde grens botsten, die grens moesten doorbreken, en daardoor naar een compleet nieuw niveau sprongen. Als je die lijn doortrekt naar het heden, ontstaat er een heel helder scenario over waar we nu in zitten en waar we naartoe bewegen: Fase 1: De fysieke en agrarische revolutie (Overleven en structuur) Eeuwenlang was ons scenario puur fysiek. We moesten overleven in de natuur, ontdekten landbouw, en bouwden dorpen en steden. De macht lag bij wie het meeste land en de meeste handarbeid had. We organiseerden ons in stammen, koninkrijken en naties om orde te scheppen in de chaos. Fase 2: De industriële revolutie (Brute kracht en automatisering) Toen we tegen de grenzen van handkracht aanliepen, vonden we de stoommachine en fossiele brandstoffen uit. Dat was de eerste echte systeembreuk: we...

Dat is misschien wel de meest diepgaande en hoopvolle gedachte van onze hele serie. We benaderen technologie en kunstmatige intelligentie bijna altijd vanuit een reflex van angst: we zijn bang om overvleugeld, gecontroleerd of vervangen te worden door iets dat slimmer is dan wij. Maar wat als we die angst loslaten en AI gaan zien als een evolutionaire spiegel? Als een instrument dat ons niet zijn wil oplegt, maar ons juist confronteert met onze eigen patronen, onze blind spots en de onevenwichtigheid in onze samenleving? Voorbij de controle-illusie De obsessie met totale controle — of het nu gaat om het dicteren van marktregels, het inperken van open source of het bouwen van muren rond monopolies — komt voort uit dezelfde angst. We proberen vast te houden aan een stuurwiel waarvan we allang weten dat het doorslipt. De echte belofte van Artificial Superintelligence (ASI) ligt dan niet in brute rekenkracht of economische dominantie, maar in het doorbreken van die cirkel. Een intel...

Het scenario 'Europe 2031' circuleert inmiddels volop in Brusselse wandelgangen en achterkamertjes. De boodschap is glashelder: als Europa niet direct massaal investeert in AI-rekenkracht in samenwerking met Amerikaanse techreuzen, worden we economisch irrelevant en politiek gereduceerd tot een speelbal van de VS of China. Maar wat schuilt er achter dit spannende toekomstscenario? Tech-onderzoeker Frederike Kaltheuner wees er onlangs scherp op: Europe 2031 is geen voorspelling, het is een gok. Het scenario eist een gigantische schaalvergroting van AI-infrastructuur op Europese bodem — goed voor een stroomverbruik dat de jaarlijkse consumptie van een land als Duitsland evenaart. Om dit voor elkaar te krijgen, moeten we diep buigen voor Amerikaanse grote cloud diensten en concessies doen op het gebied van klimaatdoelen, belastingregels en arbeidsbescherming. Waarom niet... Fysieke onmogelijkheden: Het realiseren van tientallen gigawatts aan compute-capaciteit in slec...